Meiriceá sa Bhaile: Ailtireacht agus Polaitíocht Ambasáid na Stát Aontaithe i mBaile Átha Cliath, Cormac Murray

Is beag foirgneamh nua-aimseartha i mBaile Átha Cliath a spreagann an tsamhlaíocht ar nós Ambasáid na Stát Aontaithe. Deartha sna 1950idí ag ailtire óg Meiriceánach, John M. Johansen, osclaíodh é le moladh mór i mí na Bealtaine 1964. Le blianta fada i ndiaidh a oscailte, ba shiombail é an foirgneamh don nua-aoiseacht agus don dul chun cinn, ina léiriú ar ghealltanas Mheiriceá.

Bhí sé ar cheann de na torthaí avant-garde deiridh de chlár tógála straitéiseach a thug rialtas na Stát Aontaithe faoi le linn an Chogaidh Fhuair. Trí ailtirí mór le rá a choimisiúnú chun foirgnimh chinnte nua-aimseartha, oscailte agus fáilteach a dhearadh, d'onnmhairigh Meiriceá a fís de dhaonlathas oscailte agus saor chuig an gcuid eile den domhan.

Tá an scéal taobh thiar den fhoirgneamh suimiúil go deo. Bhí sé thíos leis an bhfreasúra criticiúil agus polaitiúil dian le linn an phróisis deartha, faoiseamh a tháinig ar an gcoimhlint sa deireadh trí idirghabháil phearsanta ón Uachtarán John F. Kennedy. Bhain an foirgneamh úsáid as teicneolaíocht choincréite cheannródaíoch, áit ar pacáladh a 1,600 comhpháirt go cothrom ar bhád báirse agus a seoladh go Baile Átha Cliath iad. Dearadh Meiriceánach a bhí ann, a monaraíodh i bpáirt san Ollainn, agus a cóimeáladh in Éirinn.

Insíonn an leabhar seo scéal na bhfigiúirí taobh thiar den fhoirgneamh uathúil seo agus na smaointe a bhí á mbrú chun cinn aige. Tá grianghrafadóireacht chartlainne a eisíodh le déanaí de thógáil an fhoirgnimh le feiceáil ann, chomh maith le bunlíníochtaí láimhe ón ailtire agus léaráidí nua-choimisiúnaithe den fhoirgneamh. Tá réamhrá spéisiúil ag an leabhar leis an údar cáiliúil Shane O’Toole, ar a chuimhní pearsanta ar John M. Johansen.

Déanann sraith de chiotóga a scaipeadh ar fud an leabhair iarracht chuimhneacháin ama a ghabháil, carachtair éagsúla ag teacht trasna ar an bhfoirgneamh: an t-ailtire, Uachtarán na Stát Aontaithe, Uachtarán na hÉireann, monaróir Ollannach, oibrí tógála. Cuireann sé seo an smaoineamh chun cinn nach bhfuil saol agus eispéireas foirgnimh chathartha dírithe ar aon duine amháin, ach ina chomhcheangal d'idirghníomhaíochtaí thar am, gur carachtar é i saol gach duine againn.

MAIDIR LEIS AN ÚDAR

Is ailtire, scríbhneoir agus léachtóir Éireannach é Cormac Murray MRIAI. In 2021, bhí sé ina chomhúdar ar The Dublin Architecture Guide, 1937-2021, treoir do 255 foirgneamh nua-aimseartha i mórcheantar Bhaile Átha Cliath, arna fhoilsiú ag The Lilliput Press. Is eagarthóir sraithe é Cormac ag Type.ie, ardán ar líne don dearadh agus don timpeallacht thógtha. Bronnadh deontas Agility Award air ag Comhairle Ealaíon na hÉireann chun taighde a dhéanamh ar Ambasáid na Stát Aontaithe i mBaile Átha Cliath.

MAIDIR LEIS AN bhFOILSITHEOIR

Is foilsitheoir neamhspleách é Phibsboro Press atá lonnaithe i mBaile Átha Cliath, Éire. Déanaimid eagráin chlóite ardchaighdeáin, gearrthairgthe ar an ealaín, an ailtireacht, an ghrianghrafadóireacht agus an dearadh. Bunaithe ag Eamonn Hall.

Foilsithe ag Phisboro Press
Clúdach bog
190 leathanach
245 x 300 mm
ISBN 9781999830939